Thứ Ba, 2021-10-26, 2:57 PM
Welcome Guest | RSS

Dân Chủ Cho Việt Nam

Main » 2009 » Tháng Sáu » 12 » Đời sống người sắc tộc tại giáo phận Ban Mê Thuột
7:43 AM
Đời sống người sắc tộc tại giáo phận Ban Mê Thuột
Thanh Trúc, phóng viên RFA
2009-06-11

Giáo phận Ban Mê Thuột là khu vực nằm trong địa bàn các tỉnh Đaklak, Daknông và một phần tỉnh Bình Phước. Trong số 361 ngàn giáo dân nơi này, hết 68 ngàn là bà con sắc tộc.

Mc Đi Sng Người Vit Khp Nơi hôm nay mi quí v tìm hiu v đi sng ca giáo dân sc tc ti giáo phn Ban Mê Thut.

Nhiều khó khăn

Có ba sc tc chính ca người Thượng ti giáo phn Ban Mê Thut, th nht là Ê Đê, đa s ti đa bàn tnh Daklak, th hai là người M’Nông, đa s cư ng ti tnh Daknông, và th ba là người S’Tiêng tnh Bình Phước. Ngoài ra còn có mt thiu s dân tc  K’hor, dân tc M .

Thi chiến, đ tránh bom đn, mt s giáo dân các sc tc khác như B’nah, Sedan, J’rai, trước la giáo dân Kontum, b chy v  giáo phn Ban Mê Thut, sng đó cho  đến gi.

Sau 1975, giáo phn Ban Mê Thut đón thêm mt s người sc tc t min Bc vào  lp nghip, gm  người H’mông , người Thái, người Nùng và người Tày.

Chng phi tt c nhng người sc tc k tên sau này đu theo đo Công Giáo. Thế nhưng nhiu người nghèo trong s đó, lương hay giáo,  đu nhn được s giúp đ tinh thn và vt cht t nhng v linh mc đang trông coi giáo phn này.

Cuc sng ca người sc tc ti giáo  phn Ban Mê Thut như thế nào? Linh mc Nguyn Minh Ho, đc trách mc v giáo dân sc tc, cho biết:

“Mt trong nhng bn phn ca chúng tôi trong u ban truyn giáo là cùng vi các linh mc ph trách ti  đa phương, tìm hiu nhng hoàn cnh khó khăn đ giúp đ cho h. Nếu h có nhng hoàn cnh khó  khăn cơ nh mà giáo x cũng như bên chính quyn chưa gii quyết được thì chúng tôi giúp đ cho h.”

Nguyên nhân

Dưới mt Linh mc Nguyn Minh Ho, tính đến lúc này thì so ra cuc sng ca giáo dân các sc tc thiu s thuc giáo phn Ban Mê Thut không th ngang bng cuc sng ca giáo dân người Kinh. Tình trng sng dưới mc nghèo khó ca phn ln người sc tc thiu s, Linh mc Nguyn Văn Ho nói tiếp, phát xut t nhng nguyên nhân ch quan và khách quan:

“Tm mc hiu biết ca h thp, dân trí thp  ri ngun vn cũng không có. Nói chung mc đ kinh tế thì thua kém người Kinh. Nhng người  biết làm , chu khó làm, có tí hiu biết thì cũng có th sng được. Nhưng mt b phn khác vì  thiếu hiu biết thiếu vn liếng nên gp nhng hoàn cnh rt là khó  khăn.”

Và không ch người sc tc, nhng linh mc đang chăm sóc  giúp đ cho người sc tc nghèo cũng chm phi tr ngi ca thc tế , đó là nhng ràng buc trong lut tc ca h:

“Do cái lut tc đó mà đôi khi  có nhng người tr thành  nn nhân ca lut tc. Tôi ví d mt người v ln tui ri, chng bà ta mt đi, thì thao lut tc ca mt sc dân chng hn là phi chia tt c gia tài cho bên chng cũng như bên v .

Khi chia như vy thì nhng người liên quan hai bên giòng tc ni ngoi chia nhau hết và cui cùng thì người v goá đó không còn gì trong tay ngoài mt mãnh đt nho nh mà không  có nhà.  Chúng tôi phi xin các ân nhân giúp đ đ xây nhà cho bà y, tôi ví d như vy.”

Đến vi người sc tc thiu s tnh Daklak thuc giáo phn Ban Mê Thut là đến vi tình cnh nghèo khó ca người Thượng Thôn Vân Kiu, xã Cư Elang, huyn Ea Ka, tnh Daklak. Ri thì các buôn Chiêng Kao, Jiê Jút, Pai Ar, Ját  thuc huyn Lc, tnh Daklak.

Cuc sng tng ngày quá đi  đm bc, cơm khô chan nước nu lá rng thêm chút mui, không ngun thu nhp, không có công đ làm thuê làm mướn, không có đt đ canh tác :

“Tôi cũng xin nói là không phi  tt c đu nghèo như vy đâu. Đôi khi h được cp đt mà vì thiếu khôn ngoan, h b la gt mà bán mt. Bà con sc tc thiếu hiu biết nên d b lường gt. Có  nhiu gia đình sc tc h nghèo là vì  lý do khách qua ch không hn lý do khách quan. 

Nhưng bây gi mình thy  trước mt nhng cnh nghèo y thì lương tâm và cái lòng ca mình đòi buc mình phi giúp đ h thôi ch không phân tách nguyên nhân làm gì.

Có nhng vùng mà chính quyn va di dân ti , h chưa lo ngay  được chưa đáp ng được tc khc nhu cu ca dân. Khi  đến thăm bà con và thy người ta không có nước dùng , phi đi xa mt vài cây s mi có nước thì chúng tôi liu giúp đ cho h  nước đ dùng thôi.”

Những tấm lòng hảo tâm

Nh s đóng góp tin bc ca nhng người ho tâm, mt giếng nước  sch, mt máy bơm và mt h cha nước đã hoàn tt   Thôn Vân Kiu, xã Cư Elang huyn Ea Ka ca tnh Dalak vi phí tn hai chc triu đng Vit Nam.

Hin ông đang vn đng nhng người có lòng đ có th  xây cho buôn  Jat  bn  giếng nước, máy bơm và h cha cho mt vùng sinh hot tri dài  hai kilômét đây. Phí  tn khoan  giếng, h cha nước và  máy bơm ti buôn Jat là mười lăm triu đng mt cái.

Ti  nhng ch giáo dân  thiu  s không có đt canh tác, mun đi làm công cũng chng my ai  thuê mướn thì phương thc giúp vn là mt con bò. Đi  vi nhiu gia đình Vit Nam, con bò là c mt gia tài. Người không vn được giúp hn được cho hn mt con bò hay sao, linh mc Nguyn Văn Ho tr li không phi như vy: 

“Mình giúp ca giúp vn thì người đó phi giúp công tr li đ ri li tiếp tc cng tác  mà giúp đ cho gia đình khác na. Vì thế mà chúng tôi làm mt giy cam kết và hai bên cam kết là khi anh nuôi con bò cái như thế thì con bò con đu tiên thuc vế gia đình nuôi, con bò con th hai là ca chúng tôi, và con th ba là thuc v h.

Như vy sau ba bn năm, sau khi con bò m sinh được ba bò con thì gia đình nuôi được hai con, và chúng tôi s ly con bò m và mt con bò con đ chuyn cho hai gia đình khác.

Chúng tôi cũng kêu gi nhng gia đình được giúp đ đó cng tác vi chúng tôi đ tiếp tc nhân rng lòng nhân ái tương tr giúp đ nhau ngay trong đa bàn h . Tôi mi bt đu thôi, hin ti  thì tôi mi được bn con bò, mt cái giếng và hai căn nhà.”

Trong s nhng người đnh cư ti đó thì có nhng gia đình nghèo thì chúng tôi tiếp cn đ hiu ri giúp đ cho h cái n un sng là mt con bò. Tôi cũng phi gi thư đi các nơi xin các ân nhân ai có lòng thì liên h giúp đ thôi ch không biết chy ch nào.

Mình gõ ca ca nhng người sn lòng qung đi và có điu kin, ri tích tiu thành đi, khi nào đ tin thì chúng tôi thc hin ngay, biến tin bc đó thành nhng món  quà  thc tin  mà các gia đình nghèo h cn.

Giải pháp cho tương lai?

V nhng người tr trong các bn làng nhng sc tc thiu s, vi câu hi là h có cu tiến, có mun vươn lên cho ngang tm  xã hi bên ngoài đang không ngng phát trin, có mun hoà nhp vi người Kinh và có cuc sng cao hơn, Linh mc Ho đ cp đến nếp sng và não trng ông cho là tiêu cc khó thay đi  ca người sc tc: 

“Nói chung thì chc chn là ai  cũng có ước vng như vy, nhưng mà cuc đi ca h thiếu  điu kin nên h chưa vươn lên được thôi. Cũng không th tránh được mt thiu s  nhng người sc tc chưa có khát vng vươn cao.

Cái đó phi nói thc  là có, do cái não trng ca lch s ca cha ông h đ li, h sng qua ngày thôi. Thành ra có mt s người cái tánh thiếu chu khó làm lng. Cái đó là có.”

Li sng du canh thì bây gi không còn na. nhng nơi mà tiếp cn  được vi  người Kinh và được chính quyn lo thì không còn li sng du canh na. Nhưng cái não  trng  sng qua ngày, có chng nào xào chng ny là có, thói quen thành  nếp ri, cũng chưa có th ty được ra hết khi đu óc ca mt s người sc tc thiu s đâu.

Trong cương v Linh mc đc trách giáo dân sc tc ti giáo phn Ban Mê Thut, Linh mc Nguyn Minh Ho cho rng cùng vi vic  xoá đói gim nghèo, nâng cao mc sng, yếu t quan trng nht và cn thiết nht vn là giáo dc, và trong vic này thì vai trò ca nhà nước là chính yếu: 

“Đó là điu chc chn. Chúng tôi thì không có điu kin cũng không đ kh năng và thm quyn đ có th ngay tc khc mà lo lng cho h được. Tuy nhiên đi vi các linh mc đang cùng chúng tôi ph trách thì chúng tôi coi đó là mc tiêu.

Trong khi hướng dn h v do thì chúng tôi cũng thăng tiến cái tm nhìn, cái cách suy nghĩ và li sng ca giáo dân. Vn đ gáio dc là vn đ ln, và chc chn là chính  quyn cũng nhm ti. Chúng tôi thì cũng nhm ti nhưng ch có trong tm tay khi nào mình lo được.”

Category: Việt Nam ngày nay | Views: 554 | Added by: danchu | Rating: 0.0/0
Total comments: 0
Only registered users can add comments.
[ Registration | Login ]
Login form
Search
Our poll
Đánh giá
Total of answers: 887
Site friends
Statistics

Đang online: 1
Khách: 1
Thành Viên: 0